Veel bewoners in Zandweerd stellen kritische vragen over het Slim Warmtenet. Niet omdat ze tegen duurzaamheid zijn, maar omdat ze willen weten waar ze aan toe zijn.
Wat willen wij:
– doelmatigheid: bewijs dat het geld doelmatig wordt besteed
– doeltreffendheid: bewijs dat gepretendeerde doelstellingen ook écht gehaald worden
– rechtmatigheid: bewijs dat dit project sociaal en juridisch eerlijk is en het beleid dat de sociaal zwakkeren en/of minder draagkrachtigen worden ontzien in de energietransitie! Dát is namelijk overheidsbeleid.
Op geen van deze punten hebben we tot heden bewijs!
Schokkender is dat de gemeenteraad, behalve de SP, hier geen enkele aandacht aan besteed.
Wat zijn de doelstellingen en bijbehorende beloftes van de gemeente ook al weer en worden die wel waargemaakt?
1. De wijkdelen worden grotendeels gas vrij gemaakt.
2. Het SWZ is technisch en financieel haalbaar.
3. Het SWZ wordt goedkoper dan anders (lees: goedkoper dan gas).
De gemeente beloofde ‘goedkoper dan anders’ (lees: goedkoper dan gas). Op 28 juni herhaalde de wethouder dit nogmaals in De Stentor in verder een kritiekloos artikel, wat vooral ruimte gaf aan het promotieverhaal van de wethouder.
MAAR … in de gemeenteraad praatte de wethouder, al ruim vóór dat dit artikel werd gemaakt (april?), pertinent niet meer over ‘goedkoper‘! Hij gebruikte slechts nog het woord ‘betaalbaar‘.
In de gemeenteraad vroeg ing. Wieland Koornstra – woordvoerder voor de SP – expliciet naar deze draai. Hieruit kwamen uiteindelijk moties voort die hebben geleid tot de toezegging van de wethouder dat hij een ‘inspanningsverplichting‘ heeft om het ‘betaalbaar‘ te houden.
Tja, wat is een ‘inspanningsverplichting’ en wat betekent in de praktijk dan ‘betaalbaar’?
Kortom, ‘goedkoper dan anders’ is al van de baan en betaalbaar is nogal relatief en afhankelijk van de persoonlijke situatie. Officieel is het maximale ACM-tarief namelijk ook ‘betaalbaar’, al denken minder bedeelde gebruikers in andere warmtenetten helemaal daar helemaal niet zo over.
Het project Slim Warmtenet Zandweerd wordt aan de inwoners ‘verkocht’ als een stap richting een ‘aardgas vrij Deventer’. Is dat ook werkelijk zo? Wordt de wijk ‘gas vrij’?
Van gasvrij blijft ook niet veel over!
We becijferden al vóór de zomer op deze website, dat mogelijk tot zowat 2/3de van het gasverbruik feitelijk verplaatst wordt naar wijkcentrales (zgn. ‘Warmtehuis’), waar met gas bijgestookt moet worden, en naar landelijke gascentrales, waar deels de stroom voor de warmtepompen vandaan komt.
In nieuwe berekeningen dit najaar 9volgen nog op de website!), uitgaande van de geldende gemiddelde waarden (volgens het CBS, dus controleerbaar voor wie de moeite wil doen) en een scenario uitgaande van de best mogelijk denkbare waarden voor gas in de stroommix en rendementen van gascentrales, komen we nog steeds op maar zo’n 50% besparing en dus 50% verplaatsing van gasverbruik!
De kosten per bespaarde m3 aardgas? Dat wordt dan in het beste geval ruim € 4/m3 tot wel € 7,50/m3 !!!
De gemeente weigert echter onze berekening te ontkrachten! Kan ze het niet?
Wel gebruikt ze een flauwe smoes door te zeggen dat we het gasverbruik voor de elektriciteit van de warmtepompen niet mogen meetellen. Kom nou! Je verbruikt het gewoon elders!
Financieel haalbaar is van begin af aan op z’n minst twijfelachtig! Het best-case scenario is namelijk een break-even scenario na 40 jaar.
Een plan wat zich uitstrekt over 40 jaar, boordevol aannames over rente, gasprijs, materiaalkosten, arbeidskosten, inflatie etc. En dat in een geopolitiek instabiele situatie, die de prijzen, verkrijgbaarheid en logistiek totaal kan verstoren.
Saillant voor de ietwat jongeren onder ons: zo’n 40 jaar geleden stond de inflatie op 6-8%. Daarna daalde die weer, om in in de jaren ’20 de spuigaten uit te lopen naar, volgens de HICP, in 2022 zelfs ≈ 11,6 % (en dat getal is nadat men de inflatieberekening heeft herzien, want het was hoger).
Dat kan dus binnen binnen 40 jaar ook weer gebeuren!
Toch rekent de gemeente (dat weten we wel zeker) met een heel laag inflatiegetal in het ‘geheime’ exploitatieplan, wat wij burgers niet mogen zien.
Hetzelfde geldt voor de gerekende rente, indexatie van kostprijzen etc.
Dat is volgens ons een flinke portie wensdenken!
Hieronder een selectie van vragen die leven in de wijk en waar we harde onderbouwing bij willen:
- Wordt het aangesloten deel van de wijk aardgas vrij? (volgens ons niet)
- Wordt het nou wel of niet goedkoper dan aardgas? (we betwijfelen het)
- Hoeveel kost het hele project nou werkelijk? (de planning is al omhoog naar € 232.000.000 oftewel een ruime ton per woning!)
- Is er een deugdelijk businessplan waaruit blijkt dat het goed zit? (nee; er is een exploitatieplan waarin alles wordt recht gepraat, maar het is geen businessplan wat ooit door een financier goedgekeurd zou worden om in te investeren)
- Is er een kans dat het veel duurder uitpakt dan geraamd? (kent u een groot overheidsproject dat binnen budget is uitgevoerd? Bij warmtenetten is het i.i.g. nog nergens en nooit gelukt!)
- Wat gebeurt er als het plan spaak loopt door kosten- en tijdoverschrijding? (de wethouder weigert hierop inhoudelijk te antwoorden ondanks 5x vragen in de gemeenteraad door de SP)
- Wie gaat er betalen als het project veel duurder uitpakt? (de wethouder weigert hierop inhoudelijk te antwoorden ondanks 5x vragen in de gemeenteraad door de SP; maar u weet dondersgoed wie er dan gaat betalen)
- Als de aangesloten bewoners niet alles gaan betalen, hoe vult de gemeente dan het begrotingsgat bij een mislukking? (de gemeente houdt de kaken stijf op elkaar, terwijl het goed mogelijk is dat zelfs het maximale ACM-tarief de minimaal € 232 miljoen kosten niet kan dekken)
- De commerciële partner stapte uit het project en gemeente heeft letterlijk geen enkele ervaring in het runnen van een warmtebedrijf, dus moet zij dit wel doen? (de gemeente en de gemeenteraad, behalve de SP, vinden dat een goed idee, gebaseerd op … wie zal het weten?)
Deze selectie van veel gehoorde vragen zijn realistisch en verdienen eerlijke antwoorden. Helaas blijven die uit!
Ondertussen krijgen we steeds weer mooie nieuwe folders in de bus en onlangs een ijsje van Ieder1.
Dat laatste leidde in ieder geval tot goede gesprekken met medewerkers van Ieder1. Aardige mensen van goede wil, maar ja, die kunnen ook niks onderbouwen.
Nou nog de gemeente! We wachten…al heel erg lang!
Update 27-11-2025: vele maanden later nog niet één inhoudelijk antwoord gekregen op vragen over onze zorgen. De gemeente put zich wel uit steeds haar eigen plan als enige waarheid te verkondigen.
De gemeenteraad blijft horende doof en keurde op woensdag 26 november een ontwikkelingskrediet goed van maar liefst zo’n € 27,5 miljoen, terwijl ze niet eens weten of mensen gaan aansluiten.
Heeft 70% van de huurders “JA” gezegd? Dan mogen 100% aangesloten worden. Maar ja, hoeveel toezeggingen van huurders had de gemeente nou eigenlijk op 26 november? Niet veel en 70% is in geen velden of wegen in zicht! Maar toch lieten de door u gekozen volksvertegenwoordigers even 27,5 miljoen vrijmaken?
SLIM WARMTENET ZANDWEERD? 